Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi

Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi; doğuştan gelen veya sonradan oluşan şekil ve işlev bozukluklarının değerlendirilmesi, hasar gören dokuların onarılması ve uygun hastalarda estetik cerrahi uygulamalarının planlanmasıyla ilgilenen cerrahi uzmanlık alanıdır.

Bu alandaki değerlendirme ve tedavi planlaması; kişinin sağlık durumu, anatomik özellikleri, tıbbi gereksinimleri ve beklentileri dikkate alınarak hekim tarafından bireysel olarak yapılır. Uygulanacak yönteme ancak muayene ve gerekli görülmesi hâlinde gerçekleştirilen tetkiklerin ardından karar verilebilir.

Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Nedir?

Plastik cerrahi; vücuttaki doku, şekil ve işlev sorunlarının cerrahi yöntemlerle değerlendirilmesini ve tedavisini kapsar. Rekonstrüktif cerrahi ise hastalık, travma, yanık, cerrahi girişim veya doğuştan gelen farklılıklar nedeniyle etkilenen dokuların yeniden yapılandırılmasına odaklanır.

Estetik cerrahi uygulamaları da bu uzmanlık alanı içerisinde yer alır. Ancak her cerrahi girişimin uygunluğu, kapsamı ve olası sonuçları kişiden kişiye değişebilir. Bu nedenle işlem kararı, uzman hekim değerlendirmesi sonrasında verilmelidir.

Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahinin İlgilendiği Alanlar

Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi bölümünde değerlendirilebilen başlıca durumlar şunlardır:

Doğuştan gelen şekil ve doku farklılıkları
Yarık dudak ve damak gibi doğumsal anomaliler
Travma sonrasında meydana gelen doku kayıpları
Yanıklar ve yanığa bağlı gelişen şekil veya hareket kısıtlılıkları
El, parmak, tendon ve periferik sinir yaralanmaları
Cilt ve yumuşak doku lezyonlarının cerrahi değerlendirmesi
Cilt tümörlerinin çıkarılması sonrasında oluşan doku kayıplarının onarımı
Yara izleri ve cerrahi izlerin değerlendirilmesi
Bası yaraları ve iyileşmesi geciken yaralar
Yüz ve vücut bölgesindeki şekil bozuklukları
Daha önce geçirilmiş cerrahi işlemler sonrasında ihtiyaç duyulan düzeltici girişimler
Uygun hastalarda estetik cerrahi uygulamaları

Bu işlemlerin tamamı her hasta için uygun olmayabilir. Tedavi gereksinimi ve yöntemi; muayene, tıbbi öykü ve gerekli tetkikler doğrultusunda belirlenir.

Rekonstrüktif Cerrahi Hangi Amaçla Uygulanır?

Rekonstrüktif cerrahinin temel amacı, hasar görmüş veya kaybedilmiş dokuların mümkün olan ölçüde yeniden yapılandırılması ve etkilenen bölgenin işlevinin desteklenmesidir.

Doku onarımında yaranın ve doku kaybının özelliklerine göre primer onarım, deri grefti, lokal flep veya farklı rekonstrüksiyon yöntemleri değerlendirilebilir. Hangi yöntemin uygulanacağı; bölgenin yapısına, hasarın kapsamına ve kişinin genel sağlık durumuna göre hekim tarafından belirlenir.

El Cerrahisi

El cerrahisi; el, el bileği ve parmaklarda meydana gelen yaralanmaların, şekil bozukluklarının ve işlev kayıplarının değerlendirilmesini kapsar. Tendon, sinir, damar ve yumuşak doku yaralanmaları bu alan içerisinde ele alınabilir.

El yaralanmalarında erken değerlendirme, dokuların durumu ve uygulanabilecek tedavinin planlanması açısından önem taşır. Kesiler, hareket kaybı, uyuşma, his değişikliği veya dolaşım bozukluğu düşündüren durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Yanıkların ve Yanık Sonrası İzlerin Değerlendirilmesi

Yanıkların tedavisi; yanığın derinliğine, genişliğine, bulunduğu bölgeye ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir. Bazı yanıklar pansuman ve takip ile yönetilebilirken bazı durumlarda cerrahi değerlendirme gerekebilir.

Yanık sonrasında gelişen yara izleri, doku gerginlikleri ve hareket kısıtlılıkları da plastik ve rekonstrüktif cerrahi kapsamında değerlendirilebilir. Uygulanabilecek yaklaşım, mevcut dokuların muayenesi sonrasında belirlenir.

Cilt Lezyonları ve Doku Onarımı

Benler, cilt altı kitleleri ve diğer cilt lezyonları; klinik özelliklerine göre dermatoloji veya plastik cerrahi tarafından değerlendirilebilir. Cerrahi olarak çıkarılması planlanan dokuların patolojik incelemeye gönderilmesi gerekebilir.

Cilt tümörlerinin çıkarılmasının ardından oluşan doku kayıplarında yaranın kapatılması ve bölgenin yeniden yapılandırılması için farklı cerrahi yöntemlerden yararlanılabilir. Tanı ve tedavi planı ilgili uzmanlık alanlarının değerlendirmesiyle oluşturulur.

Estetik Cerrahi Uygulamaları

Estetik cerrahi, kişinin anatomik özellikleri ve beklentileri doğrultusunda planlanan cerrahi girişimleri kapsar. Burun, yüz, göz çevresi, meme ve vücut şekillendirme ameliyatları bu kapsamda değerlendirilebilir.

Her estetik cerrahi girişimin kendine özgü yararları, sınırlılıkları, iyileşme süreci ve olası riskleri bulunmaktadır. Görüşme sırasında kişinin tıbbi geçmişi, kullandığı ilaçlar, geçirdiği ameliyatlar ve beklentileri değerlendirilir. Cerrahi karar, hekim ile hasta arasında yapılacak ayrıntılı bilgilendirme sürecinin ardından verilmelidir.

Muayene ve Değerlendirme Süreci

Plastik ve rekonstrüktif cerrahi muayenesinde öncelikle kişinin başvuru nedeni ve tıbbi öyküsü değerlendirilir. Muayene sırasında ilgili bölgenin anatomik yapısı, doku özellikleri ve işlev durumu incelenir.

Gerekli görülmesi hâlinde laboratuvar testleri, görüntüleme yöntemleri veya farklı uzmanlık alanlarından görüş istenebilir. Değerlendirme sonucunda cerrahi işlem, cerrahi dışı takip veya farklı bir bölüme yönlendirme seçenekleri ele alınabilir.

Ameliyat Öncesinde Nelere Dikkat Edilir?

Ameliyat öncesinde mevcut hastalıklar, alerjiler, kullanılan ilaçlar ve daha önce geçirilen operasyonlar hekime eksiksiz olarak bildirilmelidir. Kan sulandırıcı ilaçlar da dâhil olmak üzere hiçbir ilaç hekim önerisi olmadan bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.

Sigara ve tütün ürünleri yara iyileşmesini olumsuz etkileyebilir. Bu konudaki kişisel öneriler, planlanan işleme ve kişinin sağlık durumuna göre hekim tarafından paylaşılır.

Ameliyat Sonrası Süreç

Ameliyat sonrası iyileşme süresi; gerçekleştirilen işleme, cerrahi bölgeye ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişebilir. Pansuman, ilaç kullanımı, fiziksel aktivite ve kontrol muayeneleriyle ilgili hekim önerilerine uyulması önemlidir.

Beklenmeyen ağrı artışı, kanama, ateş, kötü kokulu akıntı, belirgin kızarıklık veya genel durumda bozulma meydana gelmesi hâlinde sağlık kuruluşuyla iletişime geçilmelidir.

Ne Zaman Sağlık Kuruluşuna Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir:

Derin veya geniş yanıklar
Yüz, el, ayak, eklem veya genital bölge yanıkları
Derin kesiler ve doku kayıpları
Parmaklarda hareket veya his kaybı
Travma sonrası dolaşım bozukluğu belirtileri
İyileşmeyen veya tekrarlayan yaralar
Hızla büyüyen, kanayan ya da görünümü değişen cilt lezyonları
Cerrahi işlem sonrasında gelişen beklenmeyen yakınmalar

Acil durumlarda en yakın acil servise başvurulmalı veya 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Plastik cerrahi yalnızca estetik işlemlerle mi ilgilenir?

Hayır. Plastik cerrahi; estetik cerrahinin yanı sıra doğuştan gelen anomaliler, travmaya bağlı doku kayıpları, yanıklar, el yaralanmaları, yaralar ve rekonstrüktif cerrahi gerektiren durumlarla da ilgilenir.

Rekonstrüktif cerrahi ne anlama gelir?

Rekonstrüktif cerrahi, hastalık, travma, yanık, doğumsal farklılık veya cerrahi işlem nedeniyle etkilenen dokuların yeniden yapılandırılmasına yönelik uygulamaları ifade eder.

Plastik cerrahi muayenesinde hangi değerlendirmeler yapılır?

Başvuru nedeni, tıbbi öykü, kullanılan ilaçlar ve daha önce geçirilen işlemler değerlendirilir. İlgili bölgenin muayenesi yapılır; gerekli görüldüğünde tetkik veya başka bir uzmanlık alanından görüş istenebilir.

Her başvuruda ameliyat gerekir mi?

Hayır. Her durum cerrahi tedavi gerektirmez. Takip, yara bakımı, farklı bir uzmanlık alanına yönlendirme veya cerrahi dışı yaklaşımlar değerlendirilebilir. Karar, muayene sonucunda verilir.

Ameliyat izi tamamen geçer mi?

Cerrahi işlemler sonrasında iz oluşması doğal iyileşme sürecinin bir parçasıdır. İzin görünümü; yapılan işleme, bölgenin yapısına, kişinin cilt özelliklerine ve yara iyileşmesine göre değişir. İzin tamamen kaybolacağına dair garanti verilemez.

İyileşme süresi ne kadardır?

İyileşme süresi yapılan işlemin kapsamına, cerrahi bölgeye ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir. Kişiye özel süreç ve kontrol planı hekim tarafından açıklanır.

Estetik cerrahi için yaş sınırı var mıdır?

Yaş tek başına yeterli bir ölçüt değildir. Kişinin gelişim durumu, genel sağlığı, başvuru nedeni ve işlemin niteliği birlikte değerlendirilir. Çocuklarda ve ergenlerde tıbbi gereklilik ayrıca göz önünde bulundurulur.

Ameliyat öncesinde kullanılan ilaçlar bırakılmalı mıdır?

İlaçlar hekim önerisi olmadan bırakılmamalıdır. Reçeteli ilaçlar, kan sulandırıcılar, vitaminler ve bitkisel ürünler dâhil kullanılan tüm ürünler muayene sırasında hekime bildirilmelidir.

Plastik cerrahi işlemlerinin riskleri var mıdır?

Her cerrahi girişimin kanama, enfeksiyon, yara iyileşmesinde gecikme ve anesteziyle ilişkili durumlar gibi olası riskleri bulunabilir. Riskler yapılacak işleme ve kişinin sağlık durumuna göre değişir; işlem öncesinde hekim tarafından açıklanır.

Yanık durumunda ilk olarak ne yapılmalıdır?

Yanık bölgesi uygun koşullarda serin akan su altında tutulabilir. Buz, diş macunu, yoğurt, yağ veya içeriği bilinmeyen maddeler uygulanmamalıdır. Geniş, derin veya özellikli bölgeleri etkileyen yanıklarda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Ciltteki her ben plastik cerrahi tarafından alınabilir mi?

Her benin çıkarılması gerekmez. Öncelikle lezyonun klinik olarak değerlendirilmesi gerekir. Şüpheli özellikler bulunması hâlinde dermatoloji değerlendirmesi ve patolojik inceleme planlanabilir.

Tedavi sonucu herkes için aynı mıdır?

Hayır. Anatomik özellikler, genel sağlık durumu, doku yapısı, işlemin kapsamı ve iyileşme özellikleri kişiden kişiye değişir. Bu nedenle tedavi sonuçları kişisel farklılık gösterebilir.

Bilgilendirme Notu

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Tanı ve tedavi planı, hekim muayenesi ve gerekli değerlendirmeler sonrasında kişiye özel olarak oluşturulur.